จากเกษตรเชิงเดี่ยวสู่รายได้ครึ่งล้าน! ส.ป.ก. พาบุกระยองส่องต้นแบบวนเกษตร พลิกผืนดินสู่มาตรฐาน GAP

วันนี้ (12 กันยายน 2569) นายเศรษฐเกียรติ กระจ่างวงษ์ เลขาธิการสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) ได้มอบหมายให้นายกฤษณะ ดีปาละ รองเลขาธิการส.ป.ก. นำคณะสื่อมวลชนลงพื้นที่จังหวัดระยอง เพื่อเยี่ยมชมและติดตามผลสำเร็จการดำเนินงานในเขตปฏิรูปที่ดิน ณ แปลงเกษตรของ นายลมัย สนวัตร์ ครูต้นแบบวนเกษตร ผู้พลิกฟื้นผืนดิน ส.ป.ก. จากการทำเกษตรเชิงเดี่ยวสู่ระบบวนเกษตรผสมผสาน ยกระดับสินค้าเกษตรสู่มาตรฐาน GAP ที่มีความปลอดภัยและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม สามารถสร้างรายได้มั่นคงกว่า 554,000 บาทต่อปี
การลงพื้นที่ในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเผยแพร่แนวทางการพัฒนาที่ดินปฏิรูปเกษตรกรรมอย่างยั่งยืน โดยแปลงของนายลมัย สนวัตร์ ถือเป็นแบบอย่างความสำเร็จที่สำคัญในการเปลี่ยนผ่านจากการปลูกพืชเชิงเดี่ยวที่เผชิญความเสี่ยงด้านราคาและสภาพภูมิอากาศ มาสู่การทำ “วนเกษตร” หรือการปลูกไม้เศรษฐกิจร่วมกับพืชผักและผลไม้หลากหลายชนิด ซึ่งช่วยสร้างความสมดุลให้แก่ระบบนิเวศในพื้นที่ ส.ป.ก .นอกจากนี้ ผลผลิตภายในแปลงยังได้รับการรับรองมาตรฐานการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี (GAP) ซึ่งสะท้อนถึงกระบวนการผลิตที่ปลอดภัยต่อทั้งผู้บริโภคและสิ่งแวดล้อม โดย ส.ป.ก. มีความมุ่งมั่นที่จะส่งเสริมและขยายผลแนวคิดนี้ให้แก่เกษตรกรรายอื่นในพื้นที่เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและสร้างความยั่งยืนให้แก่ภาคเกษตรกรรมไทยต่อไป
นายกฤษณะ ดีปาละ รองเลขาธิการส.ป.ก กล่าวว่า ส.ป.ก. นอกจากมีบทบาทและภารกิจสำคัญในด้านการจัดที่ดินทำกินให้กับเกษตรกรแล้ว ยังให้ความสำคัญในการสนับสนุน ส่งเสริมผลผลิตและสินค้าที่ได้จากเกษตรกรในเขตปฏิรูปที่ดิน และกระตุ้นการดำเนินการต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนพัฒนาและเพิ่มศักยภาพให้กับเกษตรกร ยกระดับผลผลิตทางการเกษตรและสินค้าในเขตปฏิรูปที่ดิน ให้เป็นที่ยอมรับทั้งภาครัฐและภาคเอกชน รวมถึงการศึกษาและสร้างงานวิจัยเพื่อเพิ่มศักยภาพด้านนวัตกรรมใหม่ ๆ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่จะช่วยให้เกิดการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน เกิดการพัฒนาให้ครอบคลุมทุกด้าน ให้บรรลุเป้าหมายของการพัฒนาอย่างยั่งยืนในเขตปฏิรูปที่ดิน และสอดคล้องตามแนวนโยบายรัฐบาล
“นายลมัย สนวัตร์ ถือเป็นเกษตรกร และครูต้นแบบที่ประสบความสำเร็จการปรับตัวจากการทำเกษตรกรรมเชิงเดี่ยวที่พึ่งพารายได้ทางเดียวและใช้สารเคมีสูงปรับสู่ระบบผสมผสาน หันมาปลูกพืชหลากหลายชนิดตามหลักวนเกษตร ช่วยสร้างร่มเงา คืนความสมบูรณ์ให้ดิน และลดต้นทุนยกระดับมาตรฐาน GAP ผลผลิตปลอดภัย มุ่งเน้นการผลิตที่ได้มาตรฐาน GAP เพื่อให้ผลผลิตมีคุณภาพ ปลอดภัย ไร้สารตกค้าง และเป็นมิตรต่อระบบนิเวศรอบตัว การลงพื้นที่ครั้งนี้สะท้อนให้เห็นความสำเร็จของเกษตรกรในเขตปฏิรูปที่ดิน ที่ไม่เพียงแต่สร้างรายได้มั่นคงให้ตนเอง แต่ยังเป็นศูนย์การเรียนรู้ถ่ายทอดวิชาความรู้สู่ชุมชนและผู้สนใจต่อไป” นายกฤษณะ กล่าว
ด้านนายลมัย สนวัตร์ ในฐานะครูต้นแบบวนเกษตรในเขตปฏิรูปที่ดินจังหวัดระยอง กล่าวว่า เดิมทีตนปลูกพืชเชิงเดี่ยว แต่ประสบปัญหาเรื่องรายได้ ไม่เพียงพอแก่รายจ่าย ทำให้มีหนี้สิน จึงได้ปรึกษากันในครอบครัวว่าจะหันมาทำเกษตรผสมผสาน ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของในหลวงรัชกาลที่ 9 มาใช้ในการดำเนินชีวิต โดยเริ่มจากปลูกพืชผสมผสาน ปลูกทุกอย่างที่อยากกิน กินทุกอย่างที่อยากปลูก เอาไว้กินไว้ขาย เลี้ยงสัตว์ และพยายามลดต้นทุนในการผลิต โดยการทำปุ๋ยหมักใช้เอง ทำให้ผลผลิตมีคุณภาพ ปลอดภัย ทำให้มีรายได้ รายวัน รายเดือน รายปี ทำให้การเป็นอยู่ดีขึ้น และสามารถเป็นต้นแบบศูนย์การเรียนรู้ให้ความรู้ในด้านต่าง ๆ แก่ประชาชนทั่วไป ที่มาศึกษาดูงาน เป็นการถ่ายทอดความรู้ให้แก่คนรุ่นหลังต่อไป ปัจจุบันแปลงของตนมีพรรณไม้นานาพันธุ์ อาทิ ไม้ป่า/ไม้พื้นถิ่น : สัก ยางนา ประดู่ป่า ตะเคียน ชะมวง พะยูง ไผ่ ไม้กินได้ ไม้ผล สมุนไพร : ข้าว มะม่วง มะละกอ พริก มะกรูด มะนาว ขิง ข่า ตะไคร้ ผักกูด มะเขือ โหระพา กระชาย เงาะ มังคุด ทุเรียน กล้วย มะพร้าว ละมุด ลำไย การปลูกเห็ดฟางในสวนยาง มีโรงปุ๋ยหมักเติมอากาศ อีกทั้งยังเลี้ยงปลาและเพาะชำกิ่งพันธุ์ละมุดจำหน่ายในตลาดท้องถิ่นอีกทางหนึ่งด้วย
“จากการปรับเปลี่ยนรูปแบบการทำการเกษตร ส่งผลให้ครอบครัวสามารถพึ่งพาตนเองด้านอาหาร มีผลผลิตที่มีคุณภาพและปลอดภัย สามารถลดรายจ่ายและลดต้นทุนการผลิต รวมทั้งมีรายได้จากการจำหน่ายผลผลิตอย่างต่อเนื่องทั้งรายวัน รายเดือน และรายปี ทำให้ฐานะความเป็นอยู่ของครอบครัวดีขึ้น และมีความมั่นคงในการดำรงชีวิตมากยิ่งขึ้นโดยมีรายการจาการทำเกษตรผสมผสานประมาณ 554,000 บาท/ปี” นายลมัย กล่าว