สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ หรือ สอวช. จัดประชุมคณะกรรมการอำนวยการ สอวช. (กอวช.) ครั้งที่ 4/2569 โดยมี ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ เป็นประธานการประชุมนัดแรก หลังเข้ารับตำแหน่ง พร้อมประกาศเดินหน้าเพิ่มการลงทุนด้านวิจัยและพัฒนา (R&D) ของประเทศ และเร่งผลักดัน “อาหารแห่งอนาคต” หรือ Future Food ให้เป็นหนึ่งในนโยบายเศรษฐกิจสำคัญของไทยในระยะยาว
การประชุมเมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2569 มีเป้าหมายสำคัญในการเชื่อมกลไกการทำงานของ สอวช. หน่วยบริหารจัดการทุน (PMU) มหาวิทยาลัย และภาคเอกชน เพื่อสร้างอุตสาหกรรมใหม่และกำลังคนรองรับเศรษฐกิจอนาคต โดยเน้นการจัดกลุ่มองค์ความรู้และงานวิจัยในสาขายุทธศาสตร์ เช่น เซมิคอนดักเตอร์ ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เทคโนโลยีชีวภาพ และการแพทย์ขั้นสูง
ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ระบุว่า ไทยมีงานวิจัยและองค์ความรู้จำนวนมาก แต่ที่ผ่านมา ยังขาดการบูรณาการเชิงยุทธศาสตร์ ทำให้ไม่สามารถต่อยอดสู่การสร้างอุตสาหกรรมใหม่ได้เต็มศักยภาพ จึงต้องเร่งเชื่อมโยงข้อมูลและผลการศึกษาระหว่างหน่วยงาน เพื่อสะท้อนความต้องการที่แท้จริงของประเทศ ทั้งด้านกำลังคนและการลงทุนด้าน ววน.
นอกจากนี้ กระทรวง อว. ยังเตรียมหารือร่วมกับ สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน หรือ BOI เพื่อออกมาตรการดึงดูดการลงทุนด้านเทคโนโลยีขั้นสูงและนวัตกรรม พร้อมศึกษาโมเดลการลงทุนระดับโลก เช่น Temasek ของสิงคโปร์ เพื่อสนับสนุนการเข้าถึงเงินทุนวิจัยขนาดใหญ่
ศ.ดร.ยศชนัน กล่าวว่า หากประเทศไทยสามารถผลักดันการลงทุนด้านวิจัยและนวัตกรรมได้ตามเป้าหมาย 20,000 ล้านบาท จะเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญในการยกระดับขีดความสามารถการแข่งขัน และสร้างฐานเศรษฐกิจใหม่ของประเทศในระยะยาว
ด้าน ดร.สุรชัย สถิตคุณารัตน์ รายงานภาพรวมภารกิจและโครงการสำคัญของ สอวช. ในปี 2569 อาทิ การปฏิรูประบบ อววน. การจัดทำกรอบนโยบายและยุทธศาสตร์ อววน. พ.ศ. 2571-2575 การผลักดันเทคโนโลยีเกษตรและอาหาร การพัฒนากำลังคนวัยแรงงาน และกลไกสนับสนุน SME สู่ผู้ประกอบการฐานนวัตกรรม (IDE)
ขณะที่ นางสาวสิรินยา ลิม เปิดเผยว่า ตลาดอาหารแห่งอนาคตของไทยในปี 2568 มีมูลค่ารวมกว่า 356,000 ล้านบาท ครอบคลุมทั้งอาหารเพื่อสุขภาพ อาหารทางการแพทย์ อาหารอินทรีย์ และโปรตีนทางเลือก โดยตั้งเป้าผลักดันมูลค่าตลาดเพิ่มเป็น 500,000 ล้านบาท ภายในปี 2570
สำหรับยุทธศาสตร์สำคัญในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมอาหารแห่งอนาคต ประกอบด้วย การผลักดันระบบ Positive List เพื่อเร่งการขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์สุขภาพ การเพิ่มมูลค่าสินค้าเกษตรผ่าน Function Claim การจัดตั้งเครือข่ายวิจัยสารสกัดกระชายดำ และโครงการส่งเสริมการบริโภคอาหารจากพืช หรือ Plant-Rich Diet
สอวช. ยังเดินหน้าโครงการ “Plant 30% Leaders Club” เชิญชวนหน่วยงานต่าง ๆ เพิ่มสัดส่วนอาหารจากพืชอย่างน้อย 30% ของมื้ออาหาร เพื่อสนับสนุนอุตสาหกรรมอาหารแห่งอนาคต ควบคู่กับเป้าหมายด้านสุขภาพและสิ่งแวดล้อม
ที่ประชุมเห็นตรงกันว่า “Future Food” ไม่ควรถูกมองเป็นเพียงอุตสาหกรรมอาหาร แต่ควรถูกยกระดับเป็นนโยบายระดับชาติ เนื่องจากเกี่ยวข้องกับทั้งความมั่นคงทางอาหาร สุขภาพประชาชน สิ่งแวดล้อม และความสามารถการแข่งขันของประเทศ โดยเสนอให้ใช้แนวทาง Sandbox และการพัฒนาเชิงพื้นที่ เพื่อเชื่อมโยงเศรษฐกิจ เกษตร สุขภาพ และนวัตกรรมเข้าด้วยกัน และต่อยอดสู่ตลาดมูลค่าสูงในอนาคต